Hôm nay mình sẽ chia sẻ cho các bạn một số kiến thức đầu tư dự án, cách gọi vốn cũng như xác định tiềm năng của dự án qua tỷ suất lợi nhuận tương lai để gọi vốn thành công.
Trong vài tuần trở lại đây Việt Nam đã có chương trình Shark Tank (Thương Vụ Bạc Tỷ). Ở đây các Shark (cá mập) sẽ chọn các dự án tiềm năng để bỏ vốn đầu tư để lấy số phần cổ phần và việc họ cần làm định giá công ty và tiềm năng tạo lợi nhuận. Sau đó các bên (startup và cá mập) sẽ đưa ra các deal vốn tương ứng với số cổ phần họ muốn nhận cho dự án mà 2 bên sẽ đàm phán.
 |
| Định giá dự án Startup |
Bài viết này là kinh nghiệm cá nhân của mình để định giá dự án đầu tư gọi vốn mang tính chất tham khảo.
Công thức xác định = Chi phí hệ thống (1) + Chi phí vận hành (2) + Lượng khách hàng tiềm năng hiện có (2) + Tiềm năng sinh lợi nhuận tương lai (4).
2 yếu tố còn chưa kể đến chính là
(1) Lợi thế cạnh tranh là điểm mạnh mà các đối thủ khó bắt chước và sao chép.
(2) Ý tưởng khác biệt (ý tường chưa ai làm thì sẽ tiềm năng khá lớn và đó chính là bản chất của startup)
Không nhắc đến là nó không thể hiện được bằng con số để định giá được bạn nhé! nhưng lại rất cần.
Các yếu tố:
- Chi phí hệ thống là chi phí đầu tư cho đến thời điểm hiện tại. Có thể gọi đây là tài sản công ty hiện có.
- Chi phí vận hành là chi phí mỗi tháng để duy trì hoạt động bình thường.
- Lượng khách hàng tiềm năng hiện có thường xác định từ doanh thu trung bình và lợi nhuận trung bình 3 tháng hoặc 6 tháng gần nhất.
- Tiềm năng sinh lợi trong tương lai tức là lộ trình, kế hoạch để phát triển dự án mạnh hơn nữa để mở rộng thị trường hoặc phát triển sản phẩm. (Gọi vốn để làm gì?, kế hoạch làm gì? Thứ muốn đạt được là gì?) => Yếu tố 4 này cực kì quan trọng
Thông thường người ta sẽ dựa vào 4 yếu tố này để quyết định có nên đầu tư vào 1 dự án nào đó hay không?
Hoặc có những nhà đầu tư vào startup dựa vào yếu tố con người, có nghĩa là đội nhóm startup này quá tiềm năng để làm những thứ tốt hơn và chưa hẳn dự án họ làm là thành công ở ý tưởng này, nhưng cái họ đầu tư chính là đầu tư tiền để cho những con người này phát triển và đi xa hơn.
Ví dụ cụ thể:
Một dự án hoa cung ứng cho thị trường vừa làm hoạt động trồng trọt và phân phối hoa ra thị trường.
[1.] Chi phí hệ thống: Ở đây nói đến công nghệ trồng hoa, bản quyền công nghệ nuôi dưỡng, các chứng nhận, chứng chỉ...., chi phí vvv. Đây là tài sản vô hình hoặc hữu hình mà cty đang sở hữu.
Ví dụ đất trồng hoa là của 1 cá nhân thì cá nhân này sẽ định giá đất và quy vào tài sản công ty, còn đất này cho thuê theo năm thì sẽ tính chi phí thuê đất trồng vào chi phí vận hành mỗi tháng.
Ví dụ đất trồng hoa là của 1 cá nhân thì cá nhân này sẽ định giá đất và quy vào tài sản công ty, còn đất này cho thuê theo năm thì sẽ tính chi phí thuê đất trồng vào chi phí vận hành mỗi tháng.
[2.] Chi phí vận hành: Là chi phí để cho hệ thống vận hành như tiền thuê dịch vụ marketing, con người, mặt bằng thuê ngoài mà ko phải là tài sản công ty....
[3.] Khách hàng tiềm năng hiện có: Ví dụ trung bình mỗi 6 tháng gần nhất mang về doanh số 200tr/tháng, tỷ suất lợi nhuận là 5% nghĩa là lợi nhuận 10tr/tháng sẽ quy đổi ra tài sản công ty như thế nào tùy theo thỏa thuận 2 bên.
[4.] Tiềm năng sinh lợi nhuận và cam kết tỷ suất lợi nhuận (tương lai): Tỷ suất lợi nhuận có nghĩa nó là lợi nhuận trên 1 đồng vốn bỏ ra. Ví dụ 10%/năm
Ví dụ gọi tỷ suất lợi nhuận của ngân hàng là 6%/năm có nghĩa là bạn sẽ nhận lãi suất ngân hàng là 6% trên tổng số tiền mà bạn gởi ngân hàng mỗi năm.
Do vậy khi đầu tư thì ít nhất tỷ suất lợi nhuận phải ít nhất là 10%/năm, tỷ suất này thường dự vào tỷ suất lợi nhuận trung bình của ngành (nếu có được thông tin) và tùy vào số vốn bỏ ra.
Ví dụ trong quá trình gọi vốn hiện tại lợi nhuận của dự án đang =0 nhưng kế hoạch trong tương lai và tiềm năng thì các "Cá mập" vẫn đầu tư tùy nhiên có thể sẽ kèm theo cam kết đảm bảo gì đó dựa vào 2 bên. Cam kết này thể hiện sự quyết tâm thành công của startup hết mình với dự án và để cho các cá mập tin tưởng "bỏ vốn" và dự án startup này.
- Từ yếu tố [1.] + [2.] + [3+] người ta sẽ tính được tỷ suất lợi nhuận hiện tại + kết hợp yếu tố rủi ro của dự án.
- Kết hợp thêm chiến lược, kế hoạch của yếu tố [4.] của dự án phát triển như thế nào trong tương lai người sẽ tính được Tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai (có thể 1 năm, 3 năm, 5 năm..vv)
Tất nhiên lợi nhuận cao sẽ đi với Rủi ro cao. Kết hợp 2 yếu tố lợi nhuận cao (xét ở hiện tại và tương lai) và rủi ro có thể kiểm soát => sẽ chốt đầu tư. Vì dự án startup nào cũng tồn tại những rủi ro nhất định và nếu không có rủi ro thì không còn là startup nữa phải không vì nó đã đi vào giai đoạn chính mùi họ sẽ không cần thiếu vốn gọi vốn nữa.
Trên đây là những chia sẻ cá nhân chia sẻ tham khảo cho các bạn startup hoặc kinh doanh. Mời bạn đóng góp ý kiến để cho bài viết thêm hoàn thiện.
Nguồn: Toilaquantri.com
